Chi tiết - Xã Vĩnh Linh

Sau 8 năm thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII, xã Vĩnh Linh đã đạt được những kết quả toàn diện và đáng ghi nhận trong việc tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Quá trình này, với dấu mốc là việc sáp nhập ba đơn vị hành chính cũ, không chỉ định hình lại diện mạo quản trị địa phương mà còn là minh chứng cho ý chí chính trị và sự đồng thuận cao giữa Đảng, chính quyền và Nhân dân.

Ngay sau khi Nghị quyết 18 được ban hành vào ngày 25/10/2017, Đảng ủy các xã Vĩnh Long, Vĩnh Chấp và thị trấn Hồ Xá (cũ) đã nhanh chóng tổ chức học tập, quán triệt sâu rộng, đảm bảo mỗi cán bộ, đảng viên và người dân đều thấu hiểu mục đích, ý nghĩa và tầm quan trọng của công cuộc cải cách. Công tác tuyên truyền sâu rộng này chính là nền tảng tạo nên sự đồng thuận xã hội, một yếu tố tiên quyết cho sự thành công của các giai đoạn sắp xếp phức tạp sau đó. Các cấp ủy đã xây dựng kế hoạch hành động cụ thể, gắn kết chặt chẽ chủ trương của Trung ương với thực tiễn địa phương, đồng thời thiết lập một cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ để quá trình triển khai đi đúng hướng và hiệu quả.

Kết quả nổi bật nhất là sự thay đổi căn bản về cơ cấu tổ chức và bản đồ hành chính. Tháng 7/2019, thực hiện Nghị quyết số 21/NQ-HĐND của HĐND tỉnh Quảng Trị, các đơn vị tiền thân đã tiến hành sắp xếp, sáp nhập các thôn, khu phố. Cụ thể, thị trấn Hồ Xá từ 26 khu phố sắp xếp còn 17, xã Vĩnh Long từ 14 thôn còn 11 và xã Vĩnh Chấp từ 11 thôn còn 6, qua đó giảm được tổng cộng 17 đơn vị cấp dưới xã. Đây là bước đi quan trọng, tạo tiền đề cho một cuộc cải tổ lớn hơn.

Một bước ngoặt lịch sử diễn ra từ ngày 01/7/2025, khi toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của thị trấn Hồ Xá, xã Vĩnh Long và xã Vĩnh Chấp được sáp nhập để thành lập xã Vĩnh Linh mới, theo Nghị quyết số 1680/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Đơn vị hành chính mới có diện tích 90,37 km² và dân số 27.527 người. Việc sáp nhập này là thực hiện chủ trương lớn về việc không tổ chức cấp huyện và xây dựng mô hình chính quyền địa phương hai cấp theo các kết luận của Bộ Chính trị và Ban Bí thư. Sự ủng hộ của người dân đối với chủ trương này là rất cao, với tỷ lệ cử tri đại diện hộ gia đình đồng ý đạt từ 96% đến 99,7%.

Việc sáp nhập quy mô lớn đòi hỏi một cuộc tái cấu trúc toàn diện bộ máy chính trị. Xã Vĩnh Linh mới đã thành lập một hệ thống chính trị thống nhất bao gồm Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội. Lực lượng vũ trang cũng được hợp nhất, với việc thành lập Công an xã Vĩnh Linh và Ban Chỉ huy Quân sự xã Vĩnh Linh trên cơ sở sáp nhập các đơn vị cũ. Công tác cán bộ được tiến hành bài bản: 42 cán bộ, công chức được bố trí công tác tại xã Vĩnh Linh mới, một số được điều động đến các xã lân cận. Để tinh giản biên chế, 12 cán bộ, công chức đã nghỉ hưu trước tuổi và 15 người hoạt động không chuyên trách cấp xã nghỉ thôi việc theo các nghị định liên quan của Chính phủ.

Để vận hành hiệu quả đơn vị hành chính mới theo mô hình hai cấp, xã Vĩnh Linh đã áp dụng các mô hình tổ chức mới và kiêm nhiệm chức danh. Cơ quan Đảng ủy xã được tổ chức tinh gọn với 3 cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc, gồm: Ban Xây dựng Đảng, Ủy ban Kiểm tra, Văn phòng Đảng ủy và Trung tâm Chính trị trực thuộc. Về phía chính quyền, UBND xã thành lập 3 phòng chuyên môn: Văn phòng HĐND&UBND, phòng Kinh tế, phòng Văn hóa - Xã hội và một Trung tâm Phục vụ hành chính công để nâng cao chất lượng dịch vụ cho người dân.

Một trong những giải pháp trọng tâm để tinh gọn bộ máy lãnh đạo là thực hiện kiêm nhiệm chức danh. Đồng chí Bí thư Đảng ủy đồng thời là Chủ tịch HĐND xã. Tương tự, Trưởng Ban Xây dựng Đảng kiêm Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội của HĐND và Giám đốc Trung tâm Chính trị; Chủ nhiệm UBKT Đảng ủy kiêm Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách của HĐND; Phó Chủ tịch UBND kiêm Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công; các Phó Chủ tịch MTTQ đồng thời là trưởng các đoàn thể chính trị - xã hội khác. Mô hình này giúp tối ưu hóa công tác lãnh đạo, giảm sự cồng kềnh và tăng cường sự phối hợp đồng bộ.

Quá trình sắp xếp đã tạo ra một đội ngũ cán bộ, công chức tinh gọn hơn. Xã Vĩnh Linh hiện có 71 cán bộ, công chức được điều động từ cấp huyện và các xã cũ. Trong khối Đảng và MTTQ, có 30 cán bộ, công chức, với 7 người có trình độ thạc sĩ và 23 người có trình độ cử nhân. Khối HĐND và UBND có 41 cán bộ, công chức, trong đó 13 người là thạc sĩ và 28 người là cử nhân. Sự tập trung nguồn nhân lực vào một đầu mối giúp xã Vĩnh Linh đủ năng lực đảm nhận các nhiệm vụ mở rộng vốn trước đây thuộc thẩm quyền của cấp huyện.

Mặc dù đạt được nhiều thành công, quá trình chuyển đổi cũng đối mặt với không ít thách thức. Việc thiếu các văn bản hướng dẫn đồng bộ và kịp thời từ cấp trên, đặc biệt là về khung vị trí việc làm cho mô hình cấp xã mới, đã gây ra một số lúng túng trong giai đoạn đầu. Bên cạnh đó, một số ít cán bộ chưa có kinh nghiệm chuyên môn sâu trong lĩnh vực mới được phân công cũng là một khó khăn cần khắc phục.

Tuy nhiên, những bài học kinh nghiệm qua 8 năm thực hiện Nghị quyết 18 phụ thuộc vào các yếu tố: sự lãnh đạo quyết liệt, công tác tư tưởng và truyền thông hiệu quả để tạo đồng thuận, việc xây dựng các phương án sắp xếp khoa học và việc thực hiện tốt các chính sách đối với cán bộ bị ảnh hưởng. Điều này cũng khẳng định tầm quan trọng của việc giữ vững kỷ luật, kỷ cương của Đảng và pháp luật của Nhà nước, đồng thời phát huy tính chủ động, sáng tạo của địa phương và đề cao trách nhiệm của người đứng đầu.

Trong thời gian tới, xã Vĩnh Linh xác định tiếp tục hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Trọng tâm sẽ là tiếp tục rà soát, hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ của các tổ chức, đẩy mạnh cải cách hành chính và quản lý chặt chẽ biên chế được giao. Công tác đào tạo, bồi dưỡng, luân chuyển cán bộ, đặc biệt quan tâm tạo nguồn cán bộ trẻ, cán bộ nữ, sẽ được chú trọng. Cùng với đó, xã sẽ tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý, điều hành.

Thực tiễn tại đây cho thấy, với sự lãnh đạo đúng đắn, sự ủng hộ của Nhân dân và một kế hoạch chi tiết, việc xây dựng một hệ thống chính quyền tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân và yêu cầu phát triển là hoàn toàn khả thi. Hành trình "vừa chạy vừa xếp hàng", dù đầy thách thức, đang mở ra một con đường hướng tới một nền quản trị địa phương vững mạnh và tự cường hơn.

BBT