Chi tiết - Xã Vĩnh Linh

Ngày 14/4/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 756/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải, tỉnh Quảng Trị. Trên cơ sở đó, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Trị vừa chính thức công bố công khai quy hoạch với nhiều nội dung trọng điểm, thể hiện rõ định hướng bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử, văn hóa của di tích này gắn với phát triển du lịch bền vững.

Theo quy hoạch được duyệt, tổng diện tích nghiên cứu lập quy hoạch là 104,96 ha, trải dài trên địa bàn xã Hiền Thành và xã Vĩnh Sơn (huyện Vĩnh Linh), xã Trung Hải (huyện Gio Linh) cùng với các khu vực cảnh quan thiên nhiên, không gian mặt nước và cây xanh liên quan. Trong đó, diện tích khu vực bảo vệ của di tích là 21,99 ha, bao gồm các điểm di tích thành phần quan trọng của quần thể Hiền Lương - Bến Hải. Phần còn lại, khoảng 82,97 ha, là khu vực cảnh quan, làng xã dọc hai bờ sông, mặt nước sông Sa Lung, sông Bến Hải và không gian mở rộng, nhằm tạo nên một tổng thể cảnh quan lịch sử hài hòa và ý nghĩa.

Mục tiêu của quy hoạch không chỉ là gìn giữ và tôn vinh giá trị lịch sử, văn hóa đặc biệt của di tích, mà còn là tạo cơ sở pháp lý để triển khai các dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi và khai thác du lịch. Đồng thời, quy hoạch sẽ giúp xác định rõ ranh giới, cắm mốc khu vực bảo vệ, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý di tích, góp phần phát triển du lịch gắn với giáo dục truyền thống cách mạng.

Thời gian thực hiện quy hoạch kéo dài từ năm 2025 đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050. Trong đó, các dự án được chia thành 5 nhóm chính, với nhiều nội dung ưu tiên được xác định rõ.

Nhóm đầu tiên (DA-01) tập trung vào việc bảo tồn, tôn tạo và bảo vệ di tích với các hạng mục như xây dựng Công viên Thống Nhất, cải tạo Nhà trưng bày Hiền Lương, xây dựng kè Bờ Bắc, hệ thống biển chỉ dẫn.

Nhóm thứ hai (DA-02) là các dự án nghiên cứu, mở rộng và hoàn thiện hồ sơ các điểm di tích thành phần như Bến đò Cửa Tùng, Bến đò Tùng Luật, Đồn Công an Cửa Tùng... đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu văn hóa phi vật thể và liên kết di tích với hệ thống di tích khác trong khu vực.

Nhóm thứ ba (DA-03) hướng tới phát huy giá trị di tích thông qua phát triển du lịch như xây dựng Cung đường Thống Nhất, Quảng trường Thống Nhất, các khu dịch vụ, nhà lưu niệm, hệ thống xe điện phục vụ du khách, phát triển các mô hình du lịch nghỉ dưỡng sinh thái, làng truyền thống, công viên Hòa Bình. Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền quảng bá và đào tạo nhân lực du lịch cũng là nội dung trọng tâm.

Nhóm thứ tư (DA-04) tập trung vào đầu tư hạ tầng kỹ thuật như nâng cấp quốc lộ đi qua di tích, cầu Trung Hải - Vĩnh Sơn, đường dẫn hai đầu cầu, hệ thống giao thông nội bộ, bến thuyền du lịch, cải tạo hệ sinh thái rừng ngập mặn.

Cuối cùng, nhóm thứ năm (DA-05) nhằm đảm bảo sinh kế cộng đồng dân cư trong vùng di tích với việc tổ chức các lớp bồi dưỡng kiến thức du lịch cho người dân tại ba xã Hiền Thành, Vĩnh Sơn và Trung Hải.

Lộ trình đầu tư cũng được chia làm ba giai đoạn. Giai đoạn từ năm 2025 sẽ ưu tiên triển khai các nhóm DA-01 đến DA-04 bằng nguồn ngân sách nhà nước và các nguồn huy động hợp pháp khác. Giai đoạn 2026-2030 tiếp tục thực hiện các dự án còn lại, trong đó triển khai nhóm DA-05. Sau năm 2030 sẽ hoàn thành toàn bộ các dự án, bảo đảm tính đồng bộ và hiệu quả đầu tư lâu dài. Thứ tự và mức độ ưu tiên sẽ được điều chỉnh linh hoạt căn cứ vào thực tế và khả năng huy động vốn.

Nguồn vốn thực hiện quy hoạch bao gồm ngân sách trung ương, ngân sách địa phương và các nguồn xã hội hóa. Trong đó, vốn trung ương sẽ ưu tiên cho các hạng mục bảo tồn di tích, hệ thống giao thông kết nối; vốn địa phương sẽ dành cho các hoạt động nghiên cứu, phát triển sản phẩm du lịch, đào tạo nhân lực và xây dựng hạ tầng kỹ thuật. Nguồn xã hội hóa sẽ đóng vai trò quan trọng trong đầu tư các công trình dịch vụ, thương mại gắn với phát huy giá trị di tích.

Việc phê duyệt và công bố quy hoạch lần này là bước đi nhằm bảo tồn và phát huy giá trị Di tích quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải, một biểu tượng thiêng liêng của lịch sử đấu tranh thống nhất đất nước. Đồng thời, đây cũng là nền tảng quan trọng để Quảng Trị thúc đẩy phát triển du lịch văn hóa - lịch sử, gắn kết quá khứ với hiện tại, hướng tới tương lai bền vững.

BBT