Chi tiết - Xã Vĩnh Linh

Sau gần 5 năm triển khai thực hiện Dự án 6 về "Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch" thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021- 2030, huyện Vĩnh Linh đã ghi nhận nhiều kết quả tích cực trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Vân Kiều tại 3 xã miền núi: Vĩnh Ô, Vĩnh Khê và Vĩnh Hà.

Từ năm 2022 đến nay, huyện đã tập trung triển khai nhiều hoạt động nhằm khôi phục, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của đồng bào dân tộc Vân Kiều, đặc biệt là nghệ thuật trình diễn cồng chiêng - một loại hình di sản văn hóa phi vật thể đặc trưng của cộng đồng.

Ông Nguyễn Thiên Tùng, Phó Chủ tịch UBND huyện Vĩnh Linh cho biết: "Mỗi năm, chúng tôi tổ chức ít nhất 3 lớp tập huấn truyền dạy văn hóa phi vật thể tại 3 xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số của huyện, với mỗi lớp có khoảng 50 học viên tham gia. Đây là nỗ lực quan trọng để giữ gìn và truyền lại các giá trị văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ".

Đến nay, huyện đã thành lập thành công 3 Câu lạc bộ cồng chiêng tại 3 xã miền núi, tạo môi trường thuận lợi cho việc duy trì và phát triển nghệ thuật trình diễn cồng chiêng, góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số. Các câu lạc bộ này đã được trang bị đầy đủ nhạc cụ truyền thống (bộ cồng chiêng), trang phục dân tộc và thiết bị âm thanh hiện đại để phục vụ hoạt động.

Với việc sử dụng hiệu quả nguồn vốn từ ngân sách Trung ương, huyện Vĩnh Linh đã triển khai đồng bộ nhiều hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số.

Giai đoạn 2022- 2025, huyện đã phối hợp tổ chức thành công 11 lớp tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, truyền dạy văn hóa phi vật thể cồng chiêng cho hơn 500 lượt người tham gia tại 3 xã Vĩnh Ô, Vĩnh Khê và Vĩnh Hà. Ngoài ra, huyện còn hỗ trợ trang bị 6 bộ cồng chiêng, hơn 50 bộ trang phục truyền thống, 6 bộ âm thanh cho các câu lạc bộ và đội văn nghệ truyền thống của các xã.

Đặc biệt, huyện đã tổ chức nhiều hội thi, liên hoan về các loại hình văn hóa, nghệ thuật truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số, tạo sân chơi lành mạnh, bổ ích, góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của người dân. Các sự kiện này được tổ chức luân phiên tại 3 xã miền núi, thu hút đông đảo người dân tham gia, góp phần gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.

Để phát huy hiệu quả các giá trị văn hóa gắn với phát triển du lịch, huyện đã phối hợp với Đài Phát thanh Truyền hình Quảng Trị và Báo Nhân dân xây dựng nhiều chương trình quảng bá, tuyên truyền về giá trị văn hóa truyền thống tiêu biểu và tiềm năng du lịch của các vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện.

Qua gần 5 năm triển khai thực hiện Dự án 6, huyện Vĩnh Linh đã đạt được những kết quả đáng khích lệ. Ý thức bảo tồn và lưu giữ các giá trị văn hóa vật thể, phi vật thể tại các làng, bản được nâng cao. Các mô hình sinh hoạt câu lạc bộ văn hóa dân gian được xây dựng và duy trì thường xuyên, góp phần tạo sân chơi lành mạnh, bổ ích tại các thôn, bản.

Công tác kiểm kê, sưu tầm, tư liệu hóa di sản văn hóa dân ca, dân vũ và dân nhạc của các dân tộc thiểu số được thực hiện bằng phương pháp hệ thống số hóa, giúp chuyển tải các nội dung, kiến thức về các loại hình di sản đến với người dân dễ dàng hơn.

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số tại Vĩnh Linh vẫn còn gặp nhiều khó khăn, thách thức. Sức hấp dẫn của các phương tiện giải trí hiện đại thời công nghệ số và việc suy giảm mức độ sử dụng tiếng mẹ đẻ đã ảnh hưởng đến việc bảo tồn các loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian, khiến thế hệ trẻ ít quan tâm đến các giá trị văn hóa truyền thống.

Những người nắm giữ tri thức di sản văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số ngày càng ít, phần lớn là những người cao tuổi, trong khi thế hệ trung niên chưa thực sự quan tâm hoặc chưa lĩnh hội đầy đủ các di sản văn nghệ truyền thống.

Với định hướng tiếp tục triển khai Dự án 6 trong giai đoạn 2026- 2030, huyện Vĩnh Linh đang nỗ lực khắc phục những tồn tại, hạn chế, đồng thời phát huy những kết quả đã đạt được nhằm bảo tồn và phát huy hiệu quả hơn nữa các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số.

Địa phương sẽ tập trung vào việc khuyến khích thế hệ trẻ tích cực tham gia vào các hoạt động bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống, tăng cường công tác truyền dạy tiếng nói, chữ viết dân tộc, đồng thời gắn kết chặt chẽ việc bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch cộng đồng, tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Với những nỗ lực và quyết tâm của các cấp chính quyền và đồng bào dân tộc thiểu số, tin rằng các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc Vân Kiều tại huyện Vĩnh Linh sẽ tiếp tục được gìn giữ và phát huy, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững của địa phương.

BBT